کارشناسان میگویند قیمتگذاری بازار احتمال افزایش نرخ بهره تا ۴.۷۵ درصد در تابستان آینده و حتی ۵ درصد تا پایان ۲۰۲۷ را بیش از اندازه بالا برده است.
بهباور اقتصاددانان فعال در منطقه مالی لندن («سیتی»)، بازارهای مالی در پیشبینی خود مبنی بر اینکه بانک مرکزی انگلستان تا تابستان آینده نرخ بهره بریتانیا را یک درصد کامل یا بیشتر افزایش خواهد داد، دچار اشتباه شدهاند.
بر اساس انتظارات نرخ بهره مبتنی بر بازار، این بانک احتمالاً طی سال آینده دستکم چهار بار نرخ بهره را افزایش خواهد داد؛ رقمی که نرخ بهره بانکی را از ۳.۷۵ درصد کنونی به ۴.۷۵ درصد تا پایان ماه ژوئیه، و احیاناً تا ۵ درصد (معادل پنج مرحله افزایش) تا دسامبر ۲۰۲۷ خواهد رساند.
با این حال، تعدادی از کارشناسان «سیتی» بر این باورند که چنین چرخه انقباضی شدیدی بعید است؛ زیرا نشانههای اندکی وجود دارد مبنی بر اینکه افزایش هزینههای انرژی، سایر قیمتها را بهشدت بالا ببرد.
جیمز اسمیت، اقتصاددان بازارهای توسعهیافته در بانک هلندی «آیانجی» (ING)، هفته گذشته در نشستی در منطقه مالی لندن گفت: «اگر به بازار سوآپ و قیمتگذاریهای انجامشده برای بانک مرکزی انگلستان نگاه کنید، میبینید که چهار مرحله افزایش نرخ بهره و سپس هیچگونه کاهشی در کار نخواهد بود. به نظرم به سختی بتوان کسی را پیدا کرد که واقعاً با این فرض موافق باشد.»
او افزود: «تا بهار آینده، فکر میکنم آنها [بانک مرکزی] بتوانند وضعیت عادی را اعلام کنند و تا پایان سال آینده بار دیگر به کاهش نرخ بهره روی بیاورند.»
نرخهای بهره ضمنیِ بازار از قیمتگذاری طیفی از ابزارهای مالی، از جمله مشتقاتی مانند «سوآپ»، محاسبه میشوند تا مشخص شود معاملهگران آینده نرخهای بهره را چگونه ارزیابی میکنند. اقتصاددانان دلایل متعددی را برای بالا بودن انتظارات نرخ بهره مبتنی بر بازار ذکر میکنند؛ از جمله اینکه این انتظارات از زمان آغاز جنگ ایران بهشدت با قیمتهای نفت همبستگی داشتهاند.
هرچه قیمت نفت بالاتر رفته، افزایش بیشتر نرخ بهره در قیمتها لحاظ شده است. یک سرمایهگذار ممکن است درست بگوید که نرخ بهره به اندازهای که بازارها فکر میکنند بالا نخواهد رفت، اما اگر در همین فاصله قیمتهای نفت همچنان افزایش یابد، آنها با زیانهای ناشی از تعدیل به ارزش روز (mark-to-market) و احتمالاً درخواستهای تأمین وجه اضافی (margin calls) مواجه خواهند شد.
اسمیت گفت: «این وضعیت میتواند بسیار دردناک باشد؛ بنابراین، تا زمانی که قطعیت بیشتری درباره عرضه انرژی و ابعاد تورم در زمستان پیش رو حاصل نشود، بسیاری از معاملهگران تمایلی به پذیرش این ریسک ندارند.» او افزود که بسیاری از فعالان بازار در آغاز بحران کنونی خاورمیانه، زمانی که اکثر آنها روی کاهش بیشتر نرخ بهره حساب باز کرده بودند، دچار ضرر و زیان سنگینی شدند.
سنجی راجا، اقتصاددان ارشد بریتانیا در «دویچه بانک»، نیز تردید دارد که بانک مرکزی به سرعتی که قیمتگذاری بازار نشان میدهد، نرخ بهره را افزایش دهد. راجا گفت: «من باور ندارم که هیچیک از پیشبینیکنندگان اصلی، با توجه به اطلاعاتی که امروز در اختیار داریم، تصور کند بانک مرکزی انگلستان تا پایان سال آینده نرخ بهره را به ۵ درصد برساند. این به معنای آن نیست که چنین اتفاقی رخ نخواهد داد؛ اما بر اساس پیشبینیهای فعلی، احتمال وقوع آن کمتر به نظر میرسد.»