
بریتانیا باید اسرائیل را تحریم کند، نه فقط شهرکنشینانش
نیروهای اسرائیلی هیئت پارلمانی ما را بازداشت کردند و مانع ورودمان به کرانه باختری شدند؛ خشونتی که برای بررسی آن به این منطقه رفته بودیم، بخشی از سیاست رسمی دولت اسرائیل است.
این هفته، همراه با دو نماینده دیگر پارلمان بریتانیا و هیئتی بینالمللی از ناظران، تلاش کردم وارد کرانه باختریِ تحت اشغال غیرقانونی اسرائیل شوم. نیروهای اسرائیلی همه ما را نزدیک به هشت ساعت بازجویی و بازداشت کردند و سرانجام اجازه عبور از مرز را به ما ندادند.
تجربه ناخوشایند ما در مقایسه با آنچه فلسطینیان ساکن سرزمینهای اشغالی هر روز تجربه میکنند، ناچیز است. فلسطینیان سال به سال و دهه به دهه، نه صرفاً با دشواریها و محدودیتهای روزمره، بلکه با تلاشی نظاممند برای نابودی موجودیت خود مواجه بودهاند. ما در غزه شاهد نسلکشی در بیرحمانهترین شکل آن بودهایم؛ اما در کرانه باختری، شاهد نوعی پاکسازی قومی تدریجی و خزنده هستیم که نیروهای اسرائیلی و شبهنظامیان شهرکنشین آن را پیش میبرند.
اوضاع از این هم بدتر است. بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، ماه گذشته خواستار آن شد که اسرائیل در کرانه باختری اشغالی نیز همان کاری را انجام دهد که به گفته او «در غزه انجام دادیم». به همین دلیل، ما به این منطقه رفتیم تا توجه افکار عمومی را به جنایتهای اسرائیل جلب کنیم؛ از جمله حملات وحشیانه به زیتونچینان فلسطینی که هدفشان محروم کردن فلسطینیان از منبع معاشی است که زندگی و بقای آنان به آن وابسته است.
هرچه رنج و مصیبت تحمیلشده بر فلسطینیان ابعاد گستردهتر و هولناکتری پیدا میکند، اسرائیل بیشتر میکوشد مانع از آن شود که جهان خارج شاهد این وقایع باشد. در ۱۸ ماه گذشته، دو هیئت از نمایندگان پارلمان بریتانیا اجازه ورود به این مناطق را نیافتهاند. اسرائیل در طول سه سال نسلکشی در غزه، بیش از ۲۰۰ روزنامهنگار فلسطینی را کشته است؛ شواهد فراوانی نیز وجود دارد که نشان میدهد این روزنامهنگاران مستقیماً هدف قرار گرفتهاند. هفته گذشته، در جریان عملیات اسرائیل در الخلیل، نیروهای این کشور علیه روزنامهنگارانی که قصد داشتند تخریب خانههای فلسطینیان را ثبت و گزارش کنند، از گاز اشکآور استفاده کردند.
پیام کاملاً روشن است: جهان نباید از آنچه در اینجا میگذرد، باخبر شود.
لحظهای سرنوشتساز
سفر ما که با سازمان «گلوبال جاستیس ناو» (Global Justice Now) سازماندهی شده بود، در مقطعی حساس انجام شد: درست در آستانه انتخابات اسرائیل و اندکی پس از آنکه بریتانیا تحریمهای جدیدی علیه شهرکهای غیرقانونی اسرائیل در کرانه باختری اعلام کرد.
انتخابات هنوز به نتیجهای روشن و قطعی نرسیده است و همچنان این احتمال وجود دارد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از قدرت کنار گذاشته شود. ما امیدواریم نتانیاهو ـ مردی که مرتکب هولناکترین جنایتهای جنگی شده است ـ از مقام خود برکنار شود. همچنین امیدواریم او را بهخاطر نسلکشیای که مرتکب شده است، به پاسخگویی وادار کنند.
اما متأسفانه هیچ دلیلی نداریم که تصور کنیم کنار رفتن نتانیاهو به معنای پایان رنج و مصیبت مردم فلسطین خواهد بود. مسئله صرفاً به «مشکل نتانیاهو» محدود نمیشود. هیچیک از مواضع و پیشنهادهای مخالفان سیاسی در اسرائیل نیز نشانهای از تغییر رویکرد این کشور در قبال فلسطین به دست نمیدهد.
البته این وضعیت میتواند تغییر کند؛ به شرط آنکه ما دست به اقدام بزنیم.
ما از تغییر رویکرد اد میلیبند، وزیر خارجه بریتانیا، در هفتههای اخیر استقبال کردهایم. اما اگر قرار است شاهد تغییر واقعی در خاورمیانه باشیم، بریتانیا اکنون باید به وعدههای خود عمل کند و حرفهای امیدوارکننده را به اقدام عملی تبدیل سازد.
اکنون زمان اقدام است
اعلام تحریمها از سوی دولت بریتانیا اقدامی مهم است؛ اما این تحریمها باید هرچه سریعتر به اجرا درآیند. ما بهسادگی نمیتوانیم شش ماه دیگر منتظر بمانیم. در این زمینه، سه اولویت وجود دارد.
نخست، بسته تحریمی وزیر خارجه باید با گستردهترین دامنه ممکن به اجرا گذاشته شود. مسئله اصلی صرفاً به شهرکنشینان متعصب و افراطی مربوط نیست؛ مسئله، سیاست دولت اسرائیل است. دولت این کشور از شبهنظامیان شهرکنشین برای انجام حملات وحشیانه علیه فلسطینیان و سرزمینهایشان استفاده کرده است. بنابراین، این خودِ دولت اسرائیل است که باید هدف تحریم قرار گیرد. علاوه بر این، متوقف کردن ساخت شهرکهای جدید کافی نیست. ما باید کل اقتصاد شهرکسازی را غیرقابلدوام کنیم و سازوکار آپارتایدی را که دههها برقرار بوده است، برچینیم.
برای تحقق این هدف فرصتهای بسیاری در اختیار داریم. متن مقررات تحریمی بریتانیا نشان میدهد که دولت میتواند شرکتهایی را که از شهرکهای غیرقانونی سود میبرند، تحریم کند. ما باید از این اختیار استفاده کنیم.
در حالی که توجهها عمدتاً بر شرکتهایی متمرکز شده است که برای مشارکت در پروژه شهرکسازی E1 پیشنهاد ارائه کردهاند، لازم است نهادهایی را نیز هدف تحریم قرار دهیم که به حفظ و تداوم شهرکهای غیرقانونیِ از پیش احداثشده کمک میکنند. این اقدامات باید شرکتهایی را نیز شامل شود که خدمات مالی، بیمهای و فناوریهای نظارتی در اختیار شهرکها و زیرساختهای پیرامون آنها قرار میدهند.
دوم، اگرچه دولت بریتانیا تأیید کرده است که فروش تمام تسلیحاتی را که بهطور مؤثر به تداوم اشغال کمک میکنند متوقف خواهد کرد، همچنان اجازه میدهد قطعات جنگندههای F-35 به اسرائیل برسند؛ قطعاتی که به عملیاتی ماندن این هواپیماها در آسمان غزه و کرانه باختری کمک میکنند.
مجوزهای صادرات تسلیحاتی مربوط به هواپیماهایی که در آموزش همان نیروهای مسئول اداره و نظارت بر اشغال نقش دارند نیز همچنان برقرار است. این خلأها و استثناها باید برطرف شوند. بیایید صریح باشیم: ما نباید به ارتشی سلاح بفروشیم که هم مرتکب نسلکشی شده و هم نظام آپارتاید را اعمال میکند. و سرانجام، نباید غزه را فراموش کنیم.
غزه را فراموش نکنیم
اصلاحاتی که دولت در سازوکار تحریمهای جهانی حقوق بشر ایجاد کرده است، به این کشور اختیار میدهد اشخاص و نهادهای دخیل در جلوگیری از ورود کمکهای بشردوستانه را تحریم کند. در شرایطی که فلسطینیان غزه در زمستان پیش رو با بیماری و گرسنگی مواجهاند، دولت بریتانیا باید هرچه سریعتر اقدام کند.
این مسئله صرفاً به چند فرد متعصب که مانع عبور کامیونهای حامل کمکهای بشردوستانه میشوند، محدود نیست؛ جلوگیری از ورود کمکها بخشی از سیاست دولت اسرائیل است و به همین دلیل، وزیران اسرائیلی نیز باید هدف تحریم قرار گیرند.
مسئله غزه بسیار فراتر از کمکهای اضطراری است؛ کمکهایی که در بهترین حالت فقط فلسطینیان را در آستانه مرگ بر اثر گرسنگی زنده نگه میدارند. غزه باید بازسازی شود و تحقق این هدف مستلزم پایان محاصره است. تا زمانی که محاصره پایان نیافته، باید بستهای جامع از تحریمها علیه اسرائیل اعمال شود.
گسترش تحریمها و اجرای یک بسته جامع، کاملاً با حقوق بینالملل سازگار است. در واقع، بریتانیا از نظر حقوقی موظف به چنین اقدامی است. دیوان بینالمللی دادگستری تصریح کرده است که همه کشورها باید برای پایان دادن به حمایت از اشغال غیرقانونی سرزمینهای فلسطینی به دست اسرائیل اقدام کنند؛ از جمله باید به تجارت و سرمایهگذاریهایی پایان دهند که به حفظ و تداوم این اشغال کمک میکنند. ضرورت اتخاذ اقداماتی قاطعتر و سریعتر کاملاً روشن است. اسرائیل میکوشد مردم فلسطین را از باقی جهان جدا کند. اما ما باید از تمام ابزارهایی که در اختیار داریم استفاده کنیم تا این کشور را به تغییر مسیر وادار سازیم.