چهارشنبه، ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶
پوشش رسانههای اسرائیل در روز چهارشنبه عمدتاً بر پیامدهای انتخابات پارلمانی روز قبل متمرکز بود. شمارش آرا، پیشتازی نسبی لیکود و باقیماندن هر دو جریان اصلی زیر حد نصاب اکثریت، امید به تغییر دولت را به بنبستی ائتلافی تبدیل کرد. همزمان، مشارکت کمسابقه شهروندان عرب و افزایش کرسیهای احزاب عربی محاسبات سیاسی را تغییر داد؛ بازارهای مالی به عدم قطعیت واکنش منفی نشان دادند و رسانههای امنیتی احتمال ازسرگیری رویارویی با ایران را دنبال کردند.
صفحههای اولی که از «هاآرتص» و «جروزالم پست» در اختیار است، بر نظرسنجیهای خروجی شب انتخابات تکیه دارند. تیتر هاآرتص از پیشبینی ۷۰ کرسی برای مخالفان نتانیاهو سخن میگوید؛ تیتر جروزالم پست میگوید آیزنکوت و نتانیاهو هر دو از اکثریت فاصله دارند. بهروزرسانیهای آنلاین روز چهارشنبه تصویر متفاوت و دقیقتری از شمارش آرا ارائه کردند؛ بنابراین، تیترهای چاپی را باید در چارچوب زمان انتشارشان خواند، نه بهعنوان نتیجه نهایی انتخابات.
۱. انتخابات؛ پیشتازی بدون اکثریت
آخرین تصویر از شمارش آرا
بر پایه بهروزرسانیهای کمیته مرکزی انتخابات که رسانههای اسرائیلی در طول روز منتشر کردند، پس از شمارش حدود ۸۵٫۶ درصد آرای کل، توزیع کرسیها چنین بود: جریان حامی بنیامین نتانیاهو ۵۳ کرسی، جریان مخالف او به رهبری گادی آیزنکوت ۴۸ کرسی و احزاب عرب در مجموع ۱۹ کرسی. این آمار در آن مقطع موقت بود؛ حدود ۹۳ درصد صندوقهای عادی شمارش شده بودند، اما رأیهای موسوم به «پاکت دوتایی» هنوز باقی مانده بود.
برآورد اعلامشده برای این آرا، که شامل رأی شماری از سربازان، نیروهای امنیتی و رأیدهندگان خارج از حوزه معمول خود است، حدود ۴۳۰ تا ۴۸۰ هزار رأی بود. این شمارش میتوانست توزیع چند کرسی را تغییر دهد. در همان مرحله، لیکود ۲۶ کرسی و حزب «یَشار!» به رهبری آیزنکوت ۲۱ کرسی داشتند؛ «باهم» و فهرست مشترک عربی هر کدام ۱۲ کرسی، دموکراتها ۸ کرسی و چند حزب دیگر ۷ کرسی گزارش شدند. برای تشکیل دولت، دستکم ۶۱ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست لازم است.
منابع: تایمز آو اسرائیل، نتایج موقت پس از شمارش بیش از ۸۵ درصد آرا، جروزالم پست، توزیع کرسیها و سناریوهای ائتلافی، Ynet، بهروزرسانی شمارش آرا.
فاصله میان «اکثریت مخالفان» و ائتلاف واقعی
در برخی تیترهای اولیه، احزاب مخالف نتانیاهو همراه با احزاب عرب جمع زده شده و از حدود ۶۹ یا ۷۰ کرسی سخن گفته شده بود. اما این جمع حسابی به معنای شکلگیری یک بلوک متحد نیست. در شمارش روز چهارشنبه، ۴۸ کرسی جریان مخالف و ۱۹ کرسی احزاب عرب جداگانه گزارش شد؛ جمع آنها ۶۷ کرسی است، ولی احزاب داخل این مجموعه درباره شریکان ائتلافی و شیوه تشکیل دولت اختلاف دارند.
این نکته در تحلیل هرب کاینون در جروزالم پست برجسته است: احزاب مخالف دولت مستقر ممکن است روی کاغذ اکثریت داشته باشند، اما پیش از انتخابات بعضی از رهبرانشان اتکا به احزاب عرب را رد کرده بودند. در نتیجه، مسئله دیگر فقط این نیست که کدام جریان کرسی بیشتری دارد؛ مسئله این است که چه ترکیبی از احزاب حاضر است در دولت مشترک مشارکت کند یا از بیرون به آن رأی اعتماد بدهد.
منبع: هرب کاینون در جروزالم پست، «اسرائیل رأی داده است؛ حالا بنبست ائتلافی آغاز میشود».
اختلاف رویکرد در دو روزنامه
صفحه اول هاآرتص، نتیجه نظرسنجیهای خروجی را فرصتی برای کناررفتن دولت نتانیاهو معرفی میکند. سه ستون تحلیلیِ استر سولومون، نوع لاندائو و یوسی ورتر نیز یک پرسش مشترک را طرح میکنند: آیا جریان مخالف حاضر است همکاری با احزاب عرب را بپذیرد تا برتری عددیِ مخالفان نتانیاهو به تغییر دولت منجر شود؟ این مطالب موضع تحلیلی و سردبیری روزنامهاند، نه نتیجه رسمی کمیته انتخابات.
در مقابل، صفحه اول جروزالم پست بر این تأکید دارد که هم نتانیاهو و هم آیزنکوت از اکثریت فاصله دارند. در تحلیل هرب کاینون، بحران حاضر آزمونی برای تعهدات انتخاباتی است: آیا احزاب حاضرند از خطوط قرمزی که در مبارزات انتخاباتی ترسیم کردهاند عقبنشینی کنند، یا بنبست ممکن است به انتخابات دیگری ختم شود؟ در ستونی جداگانه، شیر پرتس تشکیل دولت وحدت ملی با حضور نتانیاهو و آیزنکوت را پیشنهاد میکند؛ این پیشنهاد نظر نویسنده است و اختلافهای جدی دو جریان درباره مسئولیت شکستهای امنیتی ۷ اکتبر، نهادهای دموکراتیک و خدمت نظامی را از میان نمیبرد.
منابع: استر سولومون در هاآرتص درباره مسیر آیزنکوت برای پیروزی، جروزالم پست، پیشنهاد دولت وحدت، جروزالم پست، تحلیل یعقوب کاتز درباره نتیجه انتخابات.
۲. مشارکت عربها؛ قدرت پارلمانی و دشواری ائتلاف
میزان مشارکت کلی در انتخابات حدود ۷۷٫۷ درصد اعلام شد؛ بالاترین رقم در حدود ربع قرن، بنا بر گزارشهای رسانهای اسرائیل. در برخی شهرهای عربنشین مشارکت به حدود ۸۰ درصد یا بیشتر رسید: از جمله سَخنین با حدود ۸۶٫۸ درصد، کفر قاسم با حدود ۸۵ درصد و رهط با حدود ۸۲ درصد. در نتایج موقت، فهرست مشترک عربی ۱۲ کرسی و رأم ۷ کرسی داشتند؛ مجموع ۱۹ کرسی، رکوردی برجسته برای احزاب دارای پایگاه عمدتاً عربی به شمار میرفت.
گزارش میدانی تایمز آو اسرائیل از رهط نشان میداد که برخی رأیدهندگان افزایش تخریب خانههای بدوی، ناکامی در مهار خشونت مسلحانه و عقبگرد در توافقهای بودجهای پیشین را از انگیزههای مشارکت بیشتر دانستهاند. شماری از مصاحبهشوندگان گفتند سیاستهای ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی، برخلاف هدفی که منتقدانش دنبال میکردند، به بسیج بیشتر رأیدهندگان عرب انجامیده است. این روایت مبتنی بر مصاحبههای میدانی است و نباید آن را دلیل واحد رأیدادن همه شهروندان عرب دانست.
یائیر گولان، رهبر دموکراتها، از احزاب مخالف خواست با احزاب عرب همکاری کنند. یوسف جبارین، رئیس فهرست مشترک، از آمادگی حزبش برای کمک به کناررفتن دولت نتانیاهو سخن گفت؛ احمد طیبی نیز گفت احزاب عرب آماده کمکاند، به شرط آنکه طرف مقابل برای این همکاری اراده سیاسی نشان دهد. در مقابل، برخی رهبران جریان مخالف پیش از انتخابات همکاری ائتلافی با احزاب عرب را رد کرده بودند. سامی ابوشحاده نیز گفت همکاری نیازمند پایاندادن به آنچه او تحریک علیه شهروندان عرب و مشروعیت احزابشان میداند، خواهد بود.
از این رو، رشد کرسیهای عربی صرفاً یک جابهجایی عددی نیست. این نتیجه پرسشی سیاسی را به مرکز مذاکرات منتقل میکند: آیا احزاب مخالف نتانیاهو حاضرند شهروندان عرب و نمایندگانشان را شریک سیاسی مشروع بدانند یا فقط میخواهند از کرسیهای آنان برای تغییر موازنه استفاده کنند؟
منابع: گلوبز، الگوی مشارکت در شهرهای اسرائیل، Ynet، میزان مشارکت در شهرهای عربنشین، تایمز آو اسرائیل، گزارش میدانی از افزایش مشارکت عربها، جروزالم پست، مواضع گولان و رهبران احزاب عرب.
۳. سلامت انتخابات و جنگ روایتها
گزارش تخلف، نه اثبات تقلب سیستماتیک
در صفحه اول هاآرتص گزارش شده بود که ناظران انتخابات در بیش از ۱۰۰ حوزه، تلاشهایی برای ثبت تعداد رأیدهندگان و انتقال این اطلاعات به احزاب گزارش کردهاند؛ اقدامی که با دستور کمیته انتخابات و حکم دادگاه عالی درباره منع انتقال چنین دادههایی مغایرت داشت. این گزارش را نباید به معنای اثبات دستکاری آرای بیش از ۱۰۰ صندوق تعبیر کرد: موضوع اصلی، تلاش برای گردآوری و انتقال اطلاعات مربوط به میزان مشارکت در حوزهها بود.
هاآرتص همچنین گزارش داد که سه ساکن منطقه نگب به ظن تلاش برای خرید رأی بازداشت شدهاند. پلیس مدعی شد شواهدی از پول نقد و برگههای مرتبط با رأم پیدا کرده؛ حزب رأم بازداشتها را سیاسی و اتهامها را نادرست خواند. تا زمانی که روند قضایی تکمیل نشده، این پرونده باید بهعنوان اتهام و روایتهای متقابل گزارش شود، نه جرم اثباتشده.
منبع: هاآرتص، گزارش ناظران درباره ثبت غیرقانونی اطلاعات رأیدهندگان.
پیامرسانها و تبلیغات سیاسی
تحقیق یاردن میخائیلی و عمر بنیاکوب در هاآرتص بر نقش کانالهای تلگرام و گروههای واتساپ در انتشار پیامهای انتخاباتی تمرکز داشت. نویسندگان نوشتند که با بررسی ۱۵۰ گروه و کانال راستگرا، شبکهای پررنگ و هماهنگ از پیامرسانی حزبی دیدهاند که در آن مرز میان خبر و تبلیغات سیاسی گاه محو میشود. این نتیجه، یافته تحقیقی روزنامه است و هر ادعای مشخص درباره ارتباط افراد یا گروهها باید به شواهد همان تحقیق نسبت داده شود.
در مطلبی جداگانه، هاآرتص از حسابهای مشکوکی نوشت که پیشتر محتوای ضدحکومت ایران را منتشر میکردند و سپس پیامهای حامی نتانیاهو یا حمله به رقبای او را بازنشر کردند. چنین گزارشهایی پرسش مهمتری را مطرح میکنند: آیا فضای انتخاباتی به شبکهای از پیامرسانی هماهنگ و دشوار برای راستیآزمایی تبدیل شده است؟ وجود حسابهای مشکوک بهتنهایی همه ادعاهای مربوط به مداخله یا تأثیر بر نتیجه را اثبات نمیکند.
منابع: هاآرتص، تحقیق درباره شبکه پیامهای انتخاباتی نتانیاهو، تایمز آو اسرائیل، گزارش درباره حسابهای مشکوک در شبکههای اجتماعی.
۴. بازارهای مالی؛ واکنش به بنبست سیاسی
رسانههای اقتصادی اسرائیل در روز چهارشنبه از افت شاخصهای بورس و تضعیف شِکِل پس از انتشار نتایج موقت خبر دادند. ارقام با ساعت گزارش تفاوت داشتند، اما جهت کلی یکسان بود: شاخصهای اصلی بورس تلآویو افت کردند، بخش ساختمانسازی بیشترین کاهش را داشت و سهام بانکها، بیمه و املاک نیز تحت فشار قرار گرفتند.
در گزارش گلوبز در میانه روز، شاخص تلآویو ۳۵ حدود ۲٫۹۵ درصد و شاخص تلآویو ۱۲۵ حدود ۳٫۳۸ درصد پایین آمده بود و دلار به حدود ۳٫۱۰۱ شِکِل رسیده بود. در بهروزرسانیهای بعدی، کالکالیست و دهمارکر از افت حدود ۸ درصدی شاخص ساختمانسازی، کاهش نزدیک به ۴ درصدی شاخص بانکها و افزایش نرخ دلار به محدوده ۳٫۱۲ تا ۳٫۱۳ شِکِل خبر دادند. بازده اوراق قرضه دولتی دهساله نیز در گزارشهای روز به حدود ۴٫۱ تا ۴٫۲۴ درصد رسید. این دادهها از زمانهای متفاوتاند و نباید بهعنوان وضعیت دقیق بازار در یک لحظه واحد کنار هم قرار گیرند.
تحلیلگران بازار، نگرانی درباره طولانیشدن مذاکرات ائتلافی، توانایی تصویب بودجه سال ۲۰۲۷، کسری بودجه و مسیر هزینههای دفاعی را از عوامل اثرگذار بر سرمایهگذاران دانستند. با این حال، افت یکروزه بازار بهتنهایی اثبات نمیکند که سرمایه بهطور دائمی خارج شده یا اقتصاد وارد بحران بلندمدت شده است؛ نوسان بازارهای جهانی و انتظارها درباره سیاست پولی آمریکا نیز بر قیمتها اثر دارند.
منابع: گلوبز، تضعیف شِکِل در پی بنبست انتخاباتی، کالکالیست، واکنش بورس و اوراق قرضه، دهمارکر، گزارش بازار پس از انتخابات.
۵. ایران؛ آمادهسازی نظامی و خلأ راستیآزمایی هستهای
گزارش درباره احتمال عملیات تازه
جروزالم پست به نقل از گزارش والاستریت ژورنال نوشت آمریکا در حال انتقال یک سامانه دفاع هوایی پاتریوت از تگزاس به خاورمیانه است و به شماری از کشورهای عربی خلیج فارس درباره احتمال عملیات نظامی کوتاه اما شدید علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در ۳ نوامبر هشدار داده است. این گزارشها همچنین از جابهجایی نیروها از پایگاههای آسیبپذیر و تجدید ذخایر مهمات سخن میگفتند.
این اطلاعات، گزارشهایی درباره آمادگی و سناریوهای احتمالیاند، نه اعلام رسمی تصمیم قطعی برای حمله. تا زمان انتشار گزارشهای مورد استناد، زمان مشخصی برای عملیات اعلام نشده بود.
منبع: جروزالم پست، گزارش درباره پاتریوت و احتمال اقدام نظامی تازه علیه ایران.
موضع آژانس بینالمللی انرژی اتمی
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، گفت آژانس از ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون نشانهای ندیده است که ایران تأسیسات هستهای آسیبدیده در حملات سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ را تعمیر یا بازسازی کرده باشد. اما گروسی همزمان خواستار دسترسی بازرسان به همه تأسیسات، از جمله سایتهای آسیبدیده، شد. به گزارش آسوشیتدپرس، آژانس نتوانسته است از زمان حملات آمریکا در سال گذشته وضعیت ذخیره اورانیوم ایران با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی را راستیآزمایی کند.
بنابراین، دو گزاره نباید با یکدیگر خلط شوند: «آژانس نشانهای از بازسازی تأسیسات ندیده است» و «آژانس از وضعیت فعلی تمام مواد هستهای ایران اطلاع تأییدشده دارد». گزاره نخست در اظهارات گروسی وجود دارد، اما گزاره دوم از آن نتیجه نمیشود. نبود دسترسی کامل به سایتها و ذخایر همچنان خلأ مهمی در ارزیابی بینالمللی برنامه هستهای ایران است.
منابع: آسوشیتدپرس، اظهارات گروسی درباره تأسیسات آسیبدیده، Ynet، گزارش از موضع آژانس.
۶. غزه و کرانه باختری؛ استمرار عملیات و اختلاف بر سر آتشبس
ارتش اسرائیل روز چهارشنبه اعلام کرد در حملات روزهای گذشته در غزه چند عضو حماس، از جمله افراد وابسته به یگان نخبه «نخبه»، کشته شدهاند. طبق روایت ارتش، برخی از این افراد در حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ و ربودن گروگانها نقش داشتهاند و در حال پیشبرد حملات علیه نیروهای اسرائیلی بودهاند. این جزئیات به اطلاعیههای رسمی ارتش نسبت داده میشوند؛ گزارشهای در دسترس همه ادعاهای عملیاتی را مستقلاً راستیآزمایی نکردهاند. همچنین اطلاعیههای روز چهارشنبه درباره حملات روزهای گذشته بودند، نه لزوماً حملات همان روز.
گزارش Ynet از حمله در جنوب غزه و اختلاف بر سر تحویل بقایای گروگان نیز نشان میداد که نحوه اجرای آتشبس همچنان محل مناقشه است. حماس اعلام کرد بقایای یک گروگان را از تونلی پیدا کرده و قصد تحویل آن را دارد؛ مقامهای اسرائیلی مدعی شدند که روند کشف و تحویل بقایای اوفیر تزارفاتی به شکلی نمایشی انجام شده است. این توصیف بخشی از روایت اسرائیلی مبتنی بر فیلم منتشرشده از سوی ارتش بود و بهتنهایی اثبات مستقل همه جزئیات نیست.
منابع: تایمز آو اسرائیل، اطلاعیه ارتش درباره کشتهشدن اعضای حماس، Ynet، حمله در جنوب غزه و تحویل بقایای گروگان.
در کرانه باختری، عملیات ارتش اسرائیل در الخلیل ادامه یافت. ارتش از کشف سلاح و بازداشت مظنونان در مناطق اطراف خبر داد؛ در مقابل، شهرداری الخلیل اعلام کرد حدود پنج هزار نفر از ساکنان بر اثر عملیات، بازرسی خانهها و بستهشدن محلهها تحت تأثیر قرار گرفتهاند. این رقم را شهرداری فلسطینی اعلام کرده و به معنای آوارگی دائمی همه این افراد نیست.
هاآرتص همچنین از حمله شهرکنشینان به فلسطینیها و اخراج برداشتکنندگان زیتون از زمینهایشان در نقاط مختلف کرانه باختری گزارش داد. جدا از موارد گزارششده در روز رأیگیری، دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل پیشتر اعلام کرده بود که در بازه اول سپتامبر تا ۱۲ اکتبر حملات مرتبط با فصل برداشت زیتون، تلفات و خسارت به درختان و تجهیزات کشاورزی به همراه داشته است. این آمار به بازه زمانی مشخص پیش از ۱۲ اکتبر مربوط است و نباید با گزارشهای روزهای بعد جمع زده شود.
منابع: تایمز آو اسرائیل، گزارش وضعیت ساکنان الخلیل، هاآرتص، حمله به برداشتکنندگان زیتون، OCHA، گزارش وضعیت کرانه باختری در ۱۵ اکتبر.
۷. دادگاه نتانیاهو و پرونده انتصاب قضایی
در دادگاه منطقهای اورشلیم، اختلاف بر سر دامنه پرسش از آویخای مَندلبلیت، دادستان کل پیشین، ادامه یافت. قاضی موشه برعام پرسید چگونه میتوان از اظهارات مَندلبلیت درباره اقدامات غیرقانونی احتمالی در روند تحقیقات چشمپوشی کرد؛ با این حال، هیئت سهقاضی با رأی ۲ به ۱ اجازه نداد دامنه پرسشهای دفاع از موضوع شهادتِ مجاز فراتر برود.
این اختلاف بخشی از دفاع نتانیاهو در پروندههای فساد است. نتانیاهو اتهامها را رد میکند و پرونده هنوز در مرحله رسیدگی قضایی است. پرسش انتقادی یک قاضی را نباید با حکم دادگاه مبنی بر غیرقانونیبودن روند تحقیقات یکی دانست؛ تصمیم اکثریت هیئت، محدود نگهداشتن دامنه پرسشها بود.
در پروندهای جداگانه، پلیس تحقیقات درباره افی ناوه، رئیس پیشین کانون وکلای اسرائیل، و ایتان اورنشتاین، رئیس پیشین دادگاه منطقهای تلآویو، را به پایان رساند و مدارک را برای بررسی به دادستانی فرستاد. ظن مطرحشده این است که تلاش برای پیشبرد انتصاب اورنشتاین با تغییر جایگاه قاضی دیگری مرتبط بوده است. ارجاع پرونده به دادستانی به معنای صدور کیفرخواست یا محکومیت نیست.
منابع: جروزالم پست، محدودشدن دامنه شهادت مَندلبلیت، جروزالم پست، پایان تحقیقات درباره ناوه و اورنشتاین.
۸. آموزش؛ مسئلهای بلندمدت در حاشیه انتخابات
گزارش دالیا شیندلین در صفحه اول هاآرتص، افت عملکرد مدارس اسرائیل را موضوعی میداند که در مبارزات انتخاباتی زیر سایه جنگ، شکستهای امنیتی ۷ اکتبر و بحرانهای اجتماعی قرار گرفت. دادههای رسمی OECD از آزمون PISA 2025 نشان میدهد عملکرد دانشآموزان ۱۵ ساله اسرائیل در ریاضی، خواندن و علوم نسبت به سال ۲۰۲۲ کاهش یافته و در هر سه حوزه به پایینترین سطح ثبتشده برای این کشور رسیده است. امتیازهای اسرائیل در هر سه حوزه پایینتر از میانگین OECD بود.
بر اساس همان گزارش، کمبود نیروی آموزشی و ضعف منابع و زیرساخت مدرسه در بخشی از مدارس، روند یادگیری را مختل کرده است. این بحث از یک اختلاف انتخاباتی کوتاهمدت فراتر میرود: ترکیب جمعیتی، نابرابری آموزشی، آموزش برنامه درسی اصلی و نحوه تخصیص منابع، مسائلی هستند که دولت بعدی نیز با آنها روبهرو خواهد بود.
منابع: OECD، گزارش رسمی PISA 2025 درباره اسرائیل، هاآرتص، «مدارس رو به افول؛ مسئله نادیدهگرفتهشده انتخابات».
۹. سیل در جنوب اسرائیل
بارندگی شدید در نگب و عراوه موجب بستهشدن جادههای جنوب، از جمله مسیرهای منتهی به ایلات، و عملیات جستوجو برای افراد و خودروهای گرفتار شد. در بئرشبع نیز آبگرفتگی گزارش شد و قطعی برق رأیگیری را در یک حوزه در میتار موقتاً مختل کرد. جروزالم پست به نقل از Ynet از بارش ۱۷ میلیمتری در نزدیکی ایلات طی سه ساعت خبر داد. با وجود اختلال محلی، مشارکت نهایی در کل کشور حدود ۷۷٫۷ درصد بود (گزارش جروزالم پست).
[executed on device: DESKTOP-PNPOG2M (9360852e-93a2-4716-bdc3-f050f07509e9)]