گفتار عاشقانه

گفتار عاشقانه

«عشقی شادتر! عشقی شادتر و شادتر!»
— جان کیتس، «قصیده‌ای بر کوزه‌ی یونانی»

فایدروس عاشق متنی است که سوفسطایی، لیسیاس، نوشته است. این یک لوگوس اروتیکوس (۲۲۷ج) است: نسخه‌ی مکتوبِ سخنرانی‌ای که لیسیاس درباره‌ی عشق ایراد کرده. تز آن عمداً نفرت‌انگیز است. لیسیاس استدلال می‌کند که پسرِ زیبایی بهتر است به مردی که عاشقش نیست تن بدهد تا به مردی که عاشق اوست؛ سپس برمی‌شمارد که چرا مردِ غیرعاشق شریک اروتیکِ بهتری از عاشق است.

هنگامی که فایدروس به واژه‌های این متن خیره می‌شود، میل در او برانگیخته می‌شود (اِپِثومی، ۲۲۸ب) و وقتی متن را با صدای بلند برای سقراط می‌خواند، شادیِ آشکاری در او دیده می‌شود (۲۳۴د). سقراط مشاهده می‌کند که فایدروس با متن چنان رفتار می‌کند که گویی متن پایدیکا، یعنی پسرِ محبوبِ او، است (۲۳۶ب)؛ و از آن به‌عنوان ابزاری برای اغوا استفاده می‌کند تا سقراط را به بیرونِ شهر بکشاند و در طبیعت، به خواندنِ طولانی و لذت‌جویانه بپردازند (۲۳۰د–ه؛ نیز ۲۳۴د).

این خواندن سقراط را وامی‌دارد اعتراف کند که خودش نیز «عاشقِ لوگوس» است (آندری فیلو لوگو، ۲۳۶ه؛ مقایسه کنید با تون لوگون اِراستو، ۲۲۸ج). در فایدروس، اروس و لوگوس به همان نزدیکیِ دو نیمه‌ی استخوانِ بندانگشت در کنار هم قرار می‌گیرند. بیایید ببینیم چه معنایی ساخته می‌شود.