یک روز پیش از شصت و چهارمین سالگرد انقلاب ۲۶ سپتامبر، رسانههای یمن صحنه تقابل دو روایت متضاد بودند. در یک سو، رسانههای وابسته به دولت و ائتلاف، از دیپلماسی در نیویورک، پیشرویهای میدانی و بحران انسانی میگفتند. در سوی دیگر، رسانههای تحت کنترل حوثیها، سکوت خبری سنگینی را بر صنعاء تحمیل کرده بودند و همزمان، ماشین تبلیغاتی خود را برای جبران شکستهای میدانی به کار میگرفتند. آنچه در این روز بر صفحات خبری یمن نقش بست، تصویری چندپاره از کشوری بود که همزمان درگیر جنگ، دیپلماسی، سرکوب و فروپاشی زیرساختهاست.
دیپلماسی در نیویورک: صدای دولت یمن در مجمع عمومی
در نخستین ساعات بامداد ۲۵ سپتامبر، خبر سخنرانی عبدالله العلیمی، عضو شورای رهبری ریاستی یمن، در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد منتشر شد. او در این سخنرانی تأکید کرد که یمنیها «از جهان نمیخواهند که به جای آنها بجنگد»، بلکه خود مصمم به بازپسگیری دولت و مقابله با تروریسم هستند.
العلیمی در بخشی از سخنانش، خواستههای مشخصی از جامعه بینالمللی مطرح کرد: اجرای قطعنامههای شورای امنیت، توقف جریان سلاح و فناوری به سوی شبهنظامیان، و حمایت از توانمندیهای دولت و اقتصاد یمن. او با اشاره به دوازده سال جنگ و آوارگی، تأکید کرد که یمنیها به «مدیریت دائمی بحران» از سوی جهان نیاز ندارند، بلکه خواستار «شراکتی استراتژیک» برای تأمین امنیت، ثبات و توسعه هستند.
او در ادامه، موضع حوثیها در قبال طرحهای صلح را به شدت مورد انتقاد قرار داد و گفت که این گروه، توافقهای آتشبس را به فرصتی برای تقویت توان نظامی خود تبدیل کرده و آخرین تلاشهای عربستان و عمان برای ترسیم نقشه راه صلح را رد کرده است. العلیمی همچنین هشدار داد که حوثیها بابالمندب را به «ورقه فشار» ایران در معرکه با جهان تبدیل کردهاند.
در حاشیه این نشست، او با استیون داوتی، وزیر مشاور بریتانیا در امور خاورمیانه و شمال آفریقا، دیدار و درباره تحولات سیاسی، امنیتی و نظامی یمن و تهدیدات حوثیها برای امنیت دریای سرخ گفتوگو کرد. العلیمی از موضع بریتانیا در حمایت از عربستان و ارائه کمکهای دفاعی اضافی قدردانی کرد و آن را «پیامی مهم» برای حق دفاع مشروع یمن و عربستان دانست. او تأکید کرد که حفاظت از دریای سرخ و بابالمندب تنها از دریا ممکن نیست و باید با تقویت توان نیروهای مسلح یمن، گارد ساحلی و توانایی مقابله با قاچاق سلاح تکمیل شود.
صنعاء در آستانه ۲۶ سپتامبر: استنفار امنیتی و سرکوب پیشگیرانه
در ۲۵ سپتامبر، یک روز پیش از شصت و چهارمین سالگرد انقلاب ۲۶ سپتامبر، صنعاء تحت کنترل حوثیها صحنه استنفار امنیتی گسترده بود. گزارشها حاکی از آن بود که جهاز امنیت و اطلاعات حوثی به تمامی ادارات پلیس، مراکز امنیتی و «عقال الحارات» (سرکردگان محلهها) دستور داده بود که اقدامات احتیاطی شدید اتخاذ کنند.
بر اساس جزئیات منتشرشده، این تدابیر شامل استقرار عناصر امنیتی در محلهها از ساعت هفت شب روزهای ۲۵ و ۲۶ سپتامبر، رصد تحرکات، و دستور بازداشت هر کسی که پرچم یمن را برافرازد یا به مناسبت سالگرد انقلاب شلیک کند، بود. برای هر محله سه عنصر از جهاز امنیت و اطلاعات در کنار عاقل محله و سایر نیروهای امنیتی تعیین شده بود و قرار بود با خودروهای غیرنظامی و امنیتی تحرکات داخل محلهها را رصد کنند.
همچنین به ساکنان ابلاغ شده بود که در صورت مشاهده پهپادهای شناسایی، شلیک نکنند و تنها به مقامات امنیتی اطلاع دهند. گزارشها از ایجاد نقاط و مراکز امنیتی جدید با دهها تفنگدار در منازل، حیاطها و ساختمانهای دولتی در چندین منطقه پایتخت خبر میداد.
اما سرکوب تنها به خیابانها محدود نماند. بر اساس گزارشهای میدانی، حوثیها بیش از ۳۰ نفر را در استان ذمار به دلیل تغییر تصاویر پروفایل خود در واتساپ با شعار سالگرد انقلاب بازداشت کردند. نقاط بازرسی حوثیها در این استان، گوشیهای موبایل رانندگان و مسافران را بازرسی میکردند تا نشانهای از شعارها یا تصاویر مرتبط با انقلاب ۲۶ سپتامبر پیدا کنند. این اقدامات در حالی صورت میگرفت که رسانههای یمنی از احتقان مردمی و تحرکات احتمالی در صنعاء در آستانه ۲۶ سپتامبر سخن میگفتند و آن را «آزمونی جدید» برای حوثیها توصیف میکردند.
تجنید اجباری: از عمال نظافت تا جبهههای جنگ
یکی از تاریکترین وجوه سرکوب حوثیها در ۲۵ سپتامبر، تجنید اجباری کارگران شهرداری بود. بر اساس گزارشها، این گروه مئات کارگران بخش نظافت و خدمات شهری در صنعاء و بخشهایی از تعز را تحت حملات تجنید اجباری قرار داده و آنها را مجبور کرده بود که کار خود را رها کرده و در دورههای آموزش رزمی شرکت کنند.
در روزهای منتهی به ۲۵ سپتامبر، حوثیها حدود ۷۰۰ کارمند و کارگر نظافت در صنعاء و تعز را به شرکت در دورههای نظامی باز در مناطق اطراف پایتخت و ارتفاعات تعز فرستادند. این دورهها تحت عنوان «دورههای تجنید نظامی» و با نظارت فرماندهان میدانی که بیشترشان از استان صعده، معقل این گروه، بودند برگزار میشد.
در صنعاء، دهها کارگر نظافت، که بیشترشان از اقلیت به حاشیه راندهشده بودند، توانستند از پایتخت فرار کنند و به مناطق دیگر بروند تا از تجنید اجباری بگریزند. این گروه حدود ۵۰۰ کارمند و کارگر صندوق نظافت صنعاء را مجبور به شرکت در تمرینات عملی با انواع مختلف سلاح کرده بود و به نیروهای امنیتی خود دستور داده بود کارگران غایب را تعقیب کنند.
پیامد این سیاست، فروپاشی خدمات شهری در پایتخت بود. ساکنان مناطق صنعاء القدیمه، الوحده، معین، ازال و الثوره از تراکم زبالهها در روزهای منتهی به ۲۵ سپتامبر شکایت داشتند و گفتند که زبالهها بخشهایی از خیابانهای اصلی و محلههای مسکونی را پوشانده است. در تعز نیز، بیش از ۲۰۰ کارمند بخشهای نظافت، بهبود و فاضلاب تحت تأثیر تجنید اجباری قرار گرفتند تا کمبود نیروهای این گروه در جبهههای غربی این استان جبران شود.
میدان نبرد: عملیات برقآسا و تلفات سنگین
عملیات نیروهای دولتی در المخا
نیروهای دولت یمن در ۲۵ سپتامبر یک عملیات نظامی در شهر ساحلی المخا در استان تعز انجام دادند که عناصر وابسته به حوثیها را هدف قرار داد. این عملیات در منطقهای استراتژیک نزدیک به مسیرهای بینالمللی دریایی انجام شد و نشاندهنده تداوم تنش در مناطقی بود که به بابالمندب نزدیک هستند.
درگیریهای شدید در جبال کهبوب
جبهههای تعز و لحج در آن روز شاهد درگیریهای پیوسته میان نیروهای دولتی و حوثیها بود. منابع یمنی گزارش دادند که درگیریها در جبال کهبوب و جبهه الأغبرة، در مرز بین استانهای تعز و لحج، با حمایت اهالی ادامه داشت و نیروهای دولتی به حملات جدید حوثیها پاسخ دادند که منجر به کشته و زخمی شدن شماری از دو طرف شد. در ۲۴ ساعت گذشته، ۹۸ سرباز نیروهای دولتی و ۵۲ عضو حوثی در درگیریها و حملات موشکی در چندین جبهه کشته شدند.
عملیات موشکی حوثیها علیه عربستان
یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح تحت کنترل حوثیها، در ۲۵ سپتامبر اعلام کرد که این نیروها یک عملیات پیشگیرانه و گسترده با دهها موشک بالستیک و پهپاد علیه مواضع نظامی سعودی در جازان انجام دادهاند. به گفته او، اهداف شامل اتاقهای عملیات و فرماندهی و کنترل، انبارهای سلاح و مراکز مهم در منطقه «الطوال» جازان، از جمله مقر لشکر ششم ویژه بود. سریع همچنین از انهدام مرکز تجمع مزدوران سعودی در «الدغاریر» خبر داد و مدعی شد که صدها نفر از نیروهای سعودی و سودانی کشته و زخمی شدهاند.
در مقابل، ائتلاف به رهبری عربستان اعلام کرد که شش موشک بالستیک شلیکشده از یمن به سوی طائف و ینبع را رهگیری و منهدم کرده است. رسانههای وابسته به حوثیها نیز از دو عملیات موشکی علیه ریاض و شرکت آرامکو در ینبع خبر داده بودند. این حملات قیمت نفت در بازارهای جهانی را حدود سه درصد افزایش داد و به بالاترین سطح یک هفته گذشته رساند.
بحران انسانی: آوارگی گسترده و سوءتغذیه کودکان
آوارگی ۱۵۰ هزار نفر به تعز و پیشبینی افزایش به ۲۵۰ هزار نفر
نبيل عبدالحفيظ، معاون وزارت حقوق بشر یمن، در ۲۵ سپتامبر اعلام کرد که ۱۵۰ هزار نفر از مناطق خود به تعز و مناطق دیگر آواره شدهاند و پیشبینی میشود که شمار آوارگان در عدن و لحج به ۲۵۰ هزار نفر برسد. او در گفتوگو با «القاهرة الإخبارية» گفت که هدف قرار دادن غیرنظامیان بخشی از روشهای حوثیها است و این گروه به طور مداوم اماکن غیرنظامی و زیرساختها را هدف قرار میدهد و راهها را برای قطع کمکرسانی به نیروهای دولتی میبندد.
بر اساس دادههای واحد دولتی مدیریت اردوگاهها، تا ۲۳ سپتامبر بیش از ۱۸۰ هزار نفر از مناطق درگیری در غرب یمن فرار کرده و در ۱۰ استان تحت کنترل دولت پناه گرفتهاند. استان تعز با ۱۳,۴۰۹ خانوار شامل ۹۳,۹۱۷ نفر بیشترین تعداد آوارگان را میزبانی میکرد، پس از آن لحج با ۵,۷۸۲ خانوار، عدن با ۳,۷۴۱ خانوار و أبین با ۲,۱۵۷ خانوار قرار داشتند.
هشدار یونیسف درباره سوءتغذیه حاد کودکان
صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) در ۲۵ سپتامبر هشدار داد که موارد سوءتغذیه حاد در میان کودکان یمن، از جمله شدیدترین اشکال آن، در حال افزایش است و درگیریهای جاری دسترسی به مراقبتهای بهداشتی و مراکز درمانی را مختل کرده است. آخیل آیر، نماینده یونیسف در یمن، در نشستی خبری در ژنو از طریق ویدئوکنفرانس از عدن گفت: «ما از افزایش واضح سوءتغذیه حاد در میان کودکان به شدت نگران هستیم».
بر اساس گزارشهای یونیسف، از سوم سپتامبر ۱۵ کودک کشته، ۱۴ کودک زخمی و سه کودک مفقود شدهاند. این آمار در حالی منتشر شد که ۲.۲ میلیون کودک یمنی در معرض خطر سوءتغذیه قرار دارند و نهادهای امدادی هشدار دادند که ادامه درگیریها، دسترسی به خدمات بهداشتی را برای میلیونها نفر مختل کرده است.
حقوق بشر و آزادی مطبوعات: بازداشت روزنامهنگاران و محکومیت بینالمللی
سندیکای روزنامهنگاران یمن در ۲۵ سپتامبر با انتشار بیانیهای از دولت خواست که محمد النعمان و یزید الفقیه، دو روزنامهنگار بازداشتشده، را فوراً آزاد کند. بر اساس این بیانیه، النعمان روز سهشنبه در عدن و الفقیه روز چهارشنبه در تعز بازداشت شده بودند. بازداشت الفقیه در پی همدلی با همکارش صورت گرفته بود. سندیکا ضمن اعلام همبستگی کامل با این دو روزنامهنگار، از دولت خواست که تحقیقاتی در مورد چگونگی این بازداشتها انجام دهد و از پیگرد و بازداشت روزنامهنگاران خارج از چارچوب قانون خودداری کند.
در سطح بینالمللی نیز، فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، از تشدید تلفات غیرنظامیان در یمن ابراز «بهت و انزجار» کرد. دفتر او اعلام کرد که حداقل ۱۲۵ غیرنظامی از ابتدای اوت در حملات حوثیها کشته و زخمی شدهاند. سازمان عفو بینالملل نیز در ۲۵ سپتامبر از حوثیها خواست که وکیل و مدافع حقوق بشر عبدالمجید صبره را فوراً و بدون قید و شرط آزاد کنند.
زیرساختها و زندگی روزمره: بحران برق در عدن
در ۲۵ سپتامبر، بحران برق در عدن به اوج خود رسید. گزارشها حاکی از آن بود که ساعات قطع برق در پایتخت موقت یمن به حدود ۱۰ ساعت در روز رسیده است. این قطعیهای طولانی در حالی رخ میداد که موج گرمای شدیدی شهر را در برگرفته بود و مردم را بیش از پیش به ستوه آورده بود. بر اساس آخرین بهروزرسانی مؤسسه برق عدن، مجموع ساعات قطع برق ۱۰ ساعت در مقابل تنها دو ساعت روشنایی بود.
این بحران در حالی رخ میداد که کارشناسان یمنی هشدار میدادند موجهای پیدرپی آوارگی فشار مضاعفی بر خدمات برق و آب وارد میکند و عدن در یک چرخه هشت ساعت قطعی در مقابل دو ساعت روشنایی گرفتار شده است.
اقتصاد و معیشت: افزایش قیمت نفت و بحران کالاهای اساسی
در ۲۵ سپتامبر، قیمت جهانی نفت به دلیل حملات موشکی حوثیها به عربستان حدود سه درصد افزایش یافت و به بالاترین سطح یک هفته گذشته رسید. این افزایش در حالی رخ داد که بازارهای یمن از قبل با افزایش ۱۰ درصدی قیمت سوخت از سوی شرکت نفتی تحت کنترل حوثیها مواجه بودند که موج تورمی گستردهای را در کالاهای اساسی، نهادههای کشاورزی و خدمات ایجاد کرده بود.
گزارشهای اقتصادی نشان میداد که واردات گندم و آرد در اوت ۲۰۲۶ به شدت کاهش یافته و ۴۸ درصد نسبت به ماه قبل و ۳۲ درصد کمتر از میانگین سه ساله بوده است. واردات سوخت نیز ۶۷ درصد نسبت به ژوئیه کاهش یافت و هیچ بنزین یا گازوئیلی به بندرهای شمالی نرسید. همزمان، نرخ برابری ریال یمن در مناطق تحت کنترل دولت حدود ۱,۵۵۵ ریال به ازای هر دلار ثابت ماند، اما قدرت خرید خانوارها به دلیل کاهش دستمزدهای کارگران غیرماهر (۱۴ درصد کمتر از سال قبل) به شدت تحت فشار بود.
سایر تحولات: هواشناسی، ورزش و زیرساختها
هشدار هواشناسی: مرکز ملی هواشناسی یمن برای ۲۴ ساعت آینده بارشهای رعدی پراکنده در چندین استان از جمله لحج، الضالع، تعز، إب، ذمار، ریمه، المحویت، حجه، عمران و سهل تهامه و الساحل الغربی پیشبینی کرد.
ورزش: در عرصه ورزش، مسابقات یکچهارم نهایی جام جمهوری در ۲۵ سپتامبر با دیدار وحده عدن و تضامن حضرموت در ورزشگاه الحبیشی برگزار شد. همچنین تیم تنیس روی میز یمن در بازیهای آسیایی آیچی-ناگویا ۲۰۲۶ در ژاپن دو پیروزی ارزشمند در بخش انفرادی کسب کرد.
محکومیت حمله به ایستگاه سوخترسانی در جزیره کمران: شرکت نفت یمن در ۲۵ سپتامبر حمله هوایی ائتلاف به رهبری عربستان به ایستگاه سوخترسانی قایقهای ماهیگیری در جزیره کمران در حدیده را به شدت محکوم کرد. این شرکت در بیانیهای اعلام کرد که هدف قرار دادن تأسیسات خدماتی مرتبط با زندگی روزمره مردم، نقض آشکار قوانین بینالمللی بشردوستانه و تشدید محاصره است.