تصویر ارائهشده توسط روزنامههای سعودی در ۷ مهر ۱۴۰۵ تصویری از یک دولت فعال در عرصه دیپلماسی و نگران از تهدیدات امنیتی است. از یک سو، ولیعهد سعودی با رایزنیهای تلفنی و دیدارهای حضوری، در حال ساختن اتحادهای منطقهای و هماهنگی برای مقابله با تهدیدات مشترک است. از سوی دیگر، کابینه سعودی با هشدار درباره تنگه هرمز و محکومیت اقدامات اسرائیل در مسجدالاقصی، مواضع اصولی خود را در قبال بحرانهای منطقهای اعلام میکند. در بعد داخلی نیز، جشنهای روز ملی و موضوعات امنیتی همچنان در کانون توجه رسانهها قرار دارند. به نظر میرسد رسانههای سعودی در این روز، تصویری از عربستانی قدرتمند، فعال و در حال مدیریت بحرانهای پیرامونی خود ارائه میدهند — تصویری که در آن، امنیت آبراههای حیاتی به مثابه ستون فقرات ثبات جهانی تعریف میشود.
کابینه سعودی: هشدار درباره آبراههای حیاتی
نشست هیئت وزیران به ریاست محمد بن سلمان، ولیعهد و نخستوزیر، مهمترین رویداد سیاسی روز بود. کابینه در بیانیه پایانی خود بر اهمیت تضمین آزادی ناوبری در تنگههای هرمز و بابالمندب تأکید کرد و خواستار بازگشت وضعیت تنگه هرمز به شرایط پیش از ۲۸ فوریه و عدم اعمال هرگونه عوارض یا محدودیت در این آبراههای حیاتی شد. کابینه سعودی هرگونه استفاده از این مسیرها به عنوان ابزار فشار، تهدید یا آسیب به منافع کشورها را رد کرد و آن را مغایر با حقوق بینالملل دانست.
همچنین، هیئت وزیران بیانیه شورای امنیت سازمان ملل متحد در محکومیت ادامه حملات حوثیها به عربستان و کشتیهای تجاری را مورد استقبال قرار داد و تهاجم مقامات اسرائیلی و شهرکنشینان افراطی به حرمت مسجدالاقصی را به شدت محکوم کرد. کابینه بر موضع ثابت خود تأکید ورزید که صلح عادلانه و پایدار تنها با اجرای راهحل دو دولتی و ایجاد کشور مستقل فلسطینی به پایتختی قدس شرقی امکانپذیر است.
در حوزه امنیتی، کابینه از پیشرفت در تأسیس دبیرخانه دائمی پیمان دفاع مشترک مکه و تشکیل کمیتهها و کارگروههای آن خبر داد. همچنین از گامهای برداشتهشده در نشستهای وزرای خارجه و رؤسای ستادهای عربستان، پاکستان و ترکیه برای پیشبرد هماهنگی و همافزایی میان این سه کشور و آغاز تجسم بخشیدن به تعهدات پیمان در قالب همکاری نظامی که بازدارندگی و دفاع جمعی را تقویت میکند، تقدیر شد.
رایزنیهای منطقهای و بینالمللی
محمد بن سلمان در همین روز گفتوگوهای تلفنی جداگانهای با تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه و عبدالفتاح البرهان، رئیس شورای حاکمیت انتقالی سودان انجام داد. محور این گفتوگوها، بررسی روابط دوجانبه و تحولات منطقهای با هدف تقویت امنیت و ثبات بود. ولیعهد سعودی همچنین با جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، درباره مستجدات منطقه و اهمیت امنیت دریانوردی در آبراههای حیاتی گفتوگو کرد.
در تحولی مهم، ولیعهد سعودی در ریاض میزبان شیخ منصور بن زاید آل نهیان، نائب رئیس امارات متحده عربی بود. این دیدار با حضور خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان برگزار شد و دو طرف درباره روابط برادرانه دوجانبه و تحولات منطقه گفتوگو کردند. خبرگزاری رسمی عربستان این دیدار را «مرحله جدیدی در روابط اماراتی-سعودی» توصیف کرد. تحلیلگران نزدیک به دولت سعودی این تحرک دیپلماتیک را پاسخی هماهنگ به تهدیدات مشترک ناشی از حملات حوثیها و تهدیدات علیه امنیت دریایی میدانند.
فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان، نیز در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در واشینگتن با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، دیدار و بر اهمیت حفاظت از امنیت دریانوردی و آزادی عبور در آبراههای بینالمللی، بهویژه تنگههای هرمز و بابالمندب، تأکید کرد.
یمن: تشدید درگیریها و هشدار درباره حمایت از حوثیها
در حوزه تحولات یمن، روزنامههای سعودی از اصابت موشک بالستیک حوثیها به مقر تیپ یکم نیروهای «سپر وطن» در منطقه قعوه در غرب استان عدن خبر دادند. در این حمله پنج سرباز یمنی شهید و سه نفر دیگر زخمی شدند. ارتش یمن اعلام کرد که در سه روز گذشته ۷۵۶ عملیات علیه حوثیها انجام داده و حدود ۲۳۱۶ جنگجوی حوثی کشته شدهاند.
رسانههای سعودی همچنین به نگرانیهای فزاینده درباره حمایت ایران از حوثیها پرداختند. تحلیلها حاکی از آن است که عربستان در حال تقویت هماهنگی خلیجی برای مقابله با تهدیدات ایران و گروههای نیابتی آن است. در همین چارچوب، وزیر دفاع عربستان، خالد بن سلمان، رسماً از منصور بن زاید برای سفر به عربستان دعوت کرد؛ سفری که هدف آن هماهنگی مشترک برای مقابله با تهدیدات حوثیها توصیف شده است.
انرژی و بازار نفت: بازگشت جزئی صادرات
در حوزه انرژی، گزارشها از بازگشت صادرات نفت از سواحل غربی عربستان خبر میدهند. عربستان خط لوله شرق-غرب را که در پی حمله پهپادی متوقف شده بود، دوباره فعال کرده و صادرات نفت خام از بندرهای دریای سرخ را از سر گرفته است. با این حال، حجم انتقال حدود نیمی از ظرفیت عادی است. این بازگشت جزئی، نشانهای از تلاش ریاض برای دور زدن تنگه هرمز و کاهش آسیبپذیری صادرات انرژی خود در برابر تهدیدات منطقهای است.
قیمت نفت نیز در پی رد پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و تعثر مذاکرات آمریکا و ایران، روند صعودی خود را ادامه داد. خام برنت در محدوده ۱۰۶ دلار و خام وست تگزاس در محدوده ۹۴ دلار در هر بشکه معامله شد.