نشریه کوه رانداستان‌هایی از جنگ غزه / فهرست کتاب
داستان‌هایی از جنگ غزه / بخش ۱۱

کریدور نساریم: «محور مرگ» اسرائیل برای فلسطینیان

منبع: Middle East Eye

اوایل امسال، وقتی شایعه‌ای منتشر شد مبنی بر این‌که فلسطینیان می‌توانند از جنوب غزه به شمال برگردند، صبرین لاشین از نخستین کسانی بود که تلاش کرد به خانه بازگردد.

اما مادر اهل اردوگاه آوارگان الشاطی در شهر غزه، برخلاف انتظارش، توسط نیروهای اسرائیلی که کریدور موسوم به نتساریم را اشغال کرده بودند متوقف شد؛ کریدوری که فلسطینیان به آن «محور مرگ» می‌گویند.

او که از زندگی رقت‌بار آوارگی در جنوب غزه پس از یک سال و سه ماه خسته شده بود، حاضر نشد تسلیم شود. او همراه پنج زن دیگر تلاش کرد برای سربازان توضیح دهد که شرایط زندگی در جنوب غزه تا چه اندازه سخت است.

او در آنجا ۱۴ بار آواره شده بود و هر بار برای در امان ماندن از بمباران اسرائیل به جایی دیگر رفته بود، اما بی‌فایده بود.

این زن ۴۴ ساله به Middle East Eye گفت: «فرزندانم نمی‌توانند کار پیدا کنند و من توان خرید دارویی را که نیاز دارم ندارم. آوارگی مداوم، گرسنگی، بمباران و تحقیر در جنوب سرانجام مرا واداشت تصمیم دشوار بازگشت به شمال را بگیرم، با وجود خطرها.»

در ایست بازرسی کریدور نتساریم، برخی سربازان اسرائیلی به حرف‌های او گوش دادند و برخی دیگر سکوت کردند. همه درخواست او برای بازگشت به خانه را رد کردند.

او می‌گوید بدون هشدار، نیروهای اسرائیلی شروع به تیراندازی به سوی افرادی کردند که به کریدور نزدیک شده بودند و امیدوار بودند به خانه بازگردند.

لاشین به MEE گفت: «یکی از زنان، ۳۵ ساله، دو بار هدف گلوله قرار گرفت؛ یک بار از پشت و یک بار پایین سینه.»

او بازوی لاشین را گرفت و از او التماس کرد او را رها نکند تا سربازان پیدایش کنند.

لاشین چاره‌ای نداشت جز این‌که زن را به سمت جنوب بکشد، زیرا دیگران از ترس صدای تیراندازی فرار کرده بودند. هنگام حرکت، یک تانک از روی منطقه عبور کرد و خطر زیر گرفتن زن وجود داشت.

سربازی از تانک پیاده شد و به لاشین گفت زن را رها کند، اما او نپذیرفت.

لاشین اصرار کرد: «او هنوز زنده است.»

او سرانجام توانست زن را در امتداد جاده بکشد تا به گروهی از جوانان رسیدند و آنها زن زخمی را به بیمارستان العوده در نصیرات منتقل کردند. اما زن، با تأسف، زنده نماند.

این یکی از ۱۲ باری بود که لاشین برای بازگشت به خانه‌اش در شمال غزه تلاش کرده بود و احتمالاً آخرین بار هم نخواهد بود.

او می‌گوید: «هر بار به‌سختی از مرگ فرار می‌کنم، اما حاضر نیستم تسلیم شوم. همچنان امیدوارم روزی سربازان کمی رحم نشان دهند و اجازه دهند برگردم.»

او می‌افزاید در کریدور نتساریم، منطقه پر از خودروهای نظامی و تانک است و پهپادها بالای سر پرواز می‌کنند و هرکس را که نزدیک شود هدف می‌گیرند.

اما به گفته او، خطر مرگ هنگام تلاش برای بازگشت به خانه، از ماندن در آوارگی جنوب بهتر است.

او به MEE گفت: «هنوز رؤیای بازگشت به خانه را دارم. می‌خواهم روی ویرانه‌های خانه‌ام چادری برپا کنم و با فرزندانم زندگی کنم، نه این‌که تحقیر آوارگی در جنوب را تحمل کنم.»

محور مرگ

لاشین یکی از صدها هزار فلسطینی آواره داخلی است که اسرائیل از آغاز جنگ مانع بازگشتشان به خانه‌هایشان شده است.

پیش از حمله اسرائیل به غزه در اواخر اکتبر ۲۰۲۳، ارتش اسرائیل بیش از یک میلیون فلسطینی در شمال غزه را زیر بمباران شدید مجبور کرد به جنوب بروند. ارتش وعده داده بود جنوب امن است و این جابه‌جایی موقت خواهد بود.

اما صدها هزار نفری که از این دستور پیروی کردند، در جنوب نیز بمباران شدند؛ از جمله زمانی که در مدارس، چادرهای موقت، بیمارستان‌ها و دیگر پناهگاه‌ها بودند.

در همین حال، نیروهای اسرائیلی کریدور موسوم به نتساریم را اشغال کردند؛ نوار زمینی به طول حدود ۶ کیلومتر در جنوب شهر غزه که نوار غزه را به بخش‌های شمالی و جنوبی تقسیم می‌کند. این مسیر از مرز اسرائیل با شهر غزه در شرق تا دریای مدیترانه امتداد دارد.

گزارش‌ها اکنون عرض مسیر نتساریم را ۷ کیلومتر اعلام می‌کنند و در آن پایگاه‌های نظامی وجود دارد. نیروهای اسرائیلی از آن برای نظارت و کنترل رفت‌وآمد فلسطینیان میان شمال و جنوب غزه و نیز اجرای عملیات نظامی استفاده می‌کنند.

محمد حجّو، اهل شیخ رضوان در شهر غزه، در ابتدا حاضر نشد شمال غزه را ترک کند. همسر و فرزندانش در آغاز جنگ به جنوب رفتند، اما او تصمیم گرفت بماند و از خانه مراقبت کند، با این تصور که غیبت آنها در جنوب کوتاه خواهد بود.

اما وقتی جنگ طولانی شد و پایانی برای آن دیده نمی‌شد و گرسنگی شدید به جنوب غزه رسید، تصمیم گرفت از کریدور نتساریم عبور کند و به جنوب برود تا به خانواده‌اش کمک کند.

حجّو به MEE گفت: «لباس‌های زیادی برای فرزندانم برداشتم، چون سرما در چادرها تحمل‌ناپذیر بود. برای همسرم هم لباس و وسایل زیادی آوردم.»

او گفت سفرش طولانی و پر از ترس بود: «مدت زیادی در امتداد ساحل راه رفتم و دائماً می‌ترسیدم هدف تک‌تیرانداز قرار بگیرم یا بازداشت شوم.»

وقتی به ایست بازرسی نتساریم رسید، سربازان جلوی او را گرفتند. «مجبورم کردند همه چیزهایی را که داشتم دور بریزم؛ لباس‌ها، وسایل و حتی تلفنم را هم گرفتند.»

او گفت: «چاله بزرگی دیدم که پر از وسایل خانواده‌های آواره دیگر بود؛ وسایلی که انگار هیچ اهمیتی نداشتند… سربازان، تانک‌ها، دوربین‌ها و دستگاه‌های بازرسی همه‌جا بودند. منظره آنجا بسیار تغییر کرده بود، اما تمرکزم روی آن نبود. فقط می‌خواستم سالم از آنجا خارج شوم.»

سربازان او را یک شب نگه داشتند. «مجبورم کردند لباسم را دربیاورم، همه چیزم را گرفتند و سؤال‌های بی‌معنای زیادی پرسیدند؛ این‌که چرا حالا به جنوب فرار کرده‌ام و چرا زودتر نرفته‌ام. فکر کردم بازداشتم می‌کنند، اما صبح رهایم کردند؛ برهنه.»

مرد جوانی او را در جاده دید و کمک کرد لباسی بپوشد. سرانجام به خانواده‌اش در خان‌یونس رسید.

با وجود آسودگی از پیوستن دوباره به خانواده، این تجربه همچنان سنگینی می‌کرد. او گفت: «قلبم شکست، چون آنها مجبورم کردند همه چیزهایی را که خانواده‌ام به‌شدت به آنها نیاز داشت دور بریزم. ما در طول جنگ همین حالا هم تحقیر و خفت زیادی را تحمل کرده‌ایم. اینجا، نتساریم، محور مرگ است، نه فقط یک ایست بازرسی.»

ناپدیدشدن بدون هیچ ردی

حجّو یکی از معدود خوش‌شانس‌هایی بود که توانست به کریدور نتساریم برسد و زنده از آن خارج شود.

هفته گذشته، تحقیقی در روزنامه هاآرتص نشان داد که صدها فلسطینی، از جمله کودکان، به‌طور بی‌تمایز توسط سربازان اسرائیلی در کریدور نتساریم هدف قرار گرفته و کشته شده‌اند.

به گفته یک افسر ارشد، فرمانده لشکر ۲۵۲ آن را «منطقه کشتار» اعلام کرده است؛ به سربازان اجازه داده شده «هرکس وارد شود» را هدف قرار دهند.

کسانی که کشته می‌شوند، پس از مرگ «تروریست» معرفی می‌شوند، حتی اگر کودک باشند.

حدود این منطقه تا حد زیادی دل‌بخواهی بوده و، به گفته یکی دیگر از اعضای لشکر، «تا جایی که یک تک‌تیرانداز بتواند ببیند» امتداد داشته است.

او گفت: «ما آنجا غیرنظامیان را می‌کشیم و بعد آنها را تروریست حساب می‌کنند.»

سرباز دیگری به سخنگوی نظامی اشاره کرد که اعلام کرده بود لشکرشان بیش از ۲۰۰ «مسلح» را در غزه کشته است. اما به گفته او، از این ۲۰۰ نفر، تنها ۱۰ نفر به‌طور قطعی از نیروهای شناخته‌شده حماس بودند.

در حالی که بسیاری کشته می‌شوند، برخی دیگر نیز در ایست بازرسی به‌طور خودسرانه بازداشت و به اجبار ناپدید می‌شوند.

انتِصار العطار، ۵۸ ساله، یکی از پسرانش را در بمباران اسرائیل در آغاز جنگ از دست داد و همراه بقیه خانواده مجبور شد از شهر غزه به جنوب فرار کند.

اما پس از ماه‌ها آوارگی، پسر دیگرش، سامی، تصمیم گرفت به امید بازگشت به خانه سفری خطرناک به شمال داشته باشد.

سه ماه از آن زمان گذشته و العطار هنوز هیچ خبری از او ندارد.

او به MEE گفت: «هیچ چیز درباره او نمی‌دانم. شهید شده یا بازداشت شده؟ نمی‌دانم.»

العطار می‌گوید در نزدیکی منطقه می‌ایستد و امیدوار است کسی خبر اطمینان‌بخشی درباره سرنوشت پسرش بیاورد. اما گزارش‌های اخیر درباره کشتارهای خودسرانه فلسطینیان در نزدیکی کریدور، تنها بر ترس او افزوده است.

او گفت: «اظهارات سربازان در اخبار ترسناک است. می‌گویند هرکس به آن منطقه نزدیک شود را هدف قرار می‌دهند.»

او با چشمانی اشک‌آلود گفت: «امیدوارم جنگ متوقف شود تا بتوانم به منطقه نتساریم بروم و دنبال پسرم بگردم. اگر مرده باشد، می‌خواهم دفنش کنم. اگر بازداشت شده باشد، می‌خواهم از وضعیتش مطمئن شوم… از وقتی مرا ترک کرده، قلبم در آتش است.»

منبع: https://www.middleeasteye.net/news/netzarim-corridor-israels-axis-death-palestinians